Marco Blaauw

Marco Blaauw
Denk aan een trompet en laat jazz, de dorpsfanfare en het Trompetconcert van Haydn buiten beschouwing: wie op dit punt in een leegte staart, kan die laten invullen door Marco Blaauw (°1965). Want de trompet is tot meer in staat dan het in stand houden van tradities. Het instrument heeft fantastische mogelijkheden die nog nauwelijks zijn benut door componisten en nog niet ontdekt door het publiek. Marco Blaauw laat ze horen, als solist bij orkesten en ensembles - of alleen, in de weidse akoestiek van een kerkje. Eeuwen geleden was het de functie van troubadours om met artistieke middelen nieuws te verspreiden. Met dat beeld voor ogen ontpopte Marco Blaauw zich na zijn conservatoriumopleiding als pionier op het gebied van trompettechnieken en als een klankfanaat die virtuositeit liever zoekt in de verfijning van de klank dan in snelheid. Na het conservatorium speelde hij onder andere met het EEG Jeugdorkest en verscheidene Nederlandse symfonieorkesten. Maar er is meer dan de geijkte muziekpraktijk. Publiek hoeft niet altijd bevestigd te worden in wat het al weet; Blaauw wil dat men zich werkelijk verwondert over wat men hoort. Onlangs ontwikkelde hij een nieuw trompettype, met een dubbele beker en met vijf ventielen in plaats van drie. Dit instrument stelt hem in staat klanken te realiseren die op een traditionele trompet niet mogelijk zijn. Microtonen bijvoorbeeld: de nuances die tussen de gewone tonen van de westerse toonladder liggen en die zo'n belangrijke rol spelen in onder meer Arabische en Aziatische muziek. Met dit instrument, en met zijn onschoolse visie, ontwikkelde hij zich steeds meer tot solist. Nog steeds is hij verbonden aan het Ives Ensemble, musikFabrik en het trompetkwartet de Michaelstrompeter. Tevens doet zijn uitzonderlijk spel vonken overslaan bij componisten uit binnen- en buitenland. Peter Eötvös, Karlheinz Stockhausen, Richard Ayres, Martijn Padding, Isabel Mundry en anderen schreven stukken voor hem, die hij uitvoert naast bestaand werk van onder anderen Hans Werner Henze, Mauricio Kagel, Toru Takemitsu en Franco Donatoni. Daarnaast is hij te horen als improvisator. De muziek die hij ad hoc laat ontstaan is alleszins kleurrijk, want ze wordt uitgevoerd op rood of blauw gelakte instrumenten. "Omdat ik grootgebracht ben met muziekpapier," aldus Blaauw, "is het bevrijdend om je eigen muziek te kunnen maken. In mijn improvisaties probeer ik mijn geconditioneerde geweten los te laten. De muziekgeschiedenis en de traditionele speeltechnieken zijn niet langer het ijkpunt, maar louter de klank. Ik schroom ervoor het woord meditatief te gebruiken, maar men zal het er ongetwijfeld mee associëren." Voor Blaauw is de trompet een volwaardige vervanger van de solostem. Niet toevallig krijgt hij een solorol in de opera 'Mittwoch' van Karlheinz Stockhausen. In dit werk - de première is gepland voor het seizoen 2002-2003 - zijn de stemmen en instrumenten gelijkwaardig: de musici spreken via hun instrument, hun noten worden tekst. Koren op de molen dus van een musicus die werkelijk iets te zeggen heeft.

www.marcoblaauw.com

(2/4/2003)