Kazuyo Sejima

Kazuyo Sejima (°1956, Prefectuur Ibaraki, Japan) en Ryue Nishizawa (°1966, Tokio, Japan) behoren met hun in Tokio gevestigd bureau SANAA (Sejima And Nishizawa Associated Architects) internationaal tot de meest toonaangevende en invloedrijke architecten.

In het begin van de jaren negentig werden zij op basis van hun bescheiden maar buitengewoon innovatieve gebouwen binnen een selecte kring nog als "geheime tip" vermeld. Ondertussen hebben zij de status van één van de meest toonaangevende architecten van de eenentwintigste eeuw verworven. Getuige daarvan recente realisaties als de Dior Building in Tokio (2003), het 21ste Century Museum of Contemporary Art in Kanazawa (Japan, 2004), het Glass Pavilion van het Toledo Museum of Art in Ohio (USA, 2006), de Naoshima Ferry Terminal in Naoshima (Japan, 2006) en de Zollverein School of Management and Design in Essen (Duitsland, 2006, overigens hun eerste realisatie in Europa). Belangrijke lopende bouwopdrachten zijn onder meer het New Museum in New York, Louvre-Lens in Noord-Frankrijk en het Learning Center EPFL in Lausanne.

De Italiaanse kunstenaar Walter Niedermayr (°1952, Bolzano) brak internationaal door met zijn ingetogen opnames van alpenlandschappen in de Dolomieten ('Die Bleichen Berge'). Het zijn impressies van bergen, gemaakt van op een berekende afstand en in een doordringend bleek licht. Vaak thematiseert hij de verovering van de natuur door de mens. Sinds tien jaar volgt Niedermayr vanuit eigen artistieke beweegredenen de praktijk van SANAA en legt hij de resultaten daarvan op eigenzinnige wijze fotografisch vast. De beelden van Niedermayr - meestal tweeluiken op groot formaat uitgevoerd - representeren niet maar interpreteren de architectuur. Hij slaagt erin het ogenschijnlijk lichte, haast efemere karakter van SANAA's projecten op een indrukwekkende wijze te capteren.

De tentoonstelling en publicatie - uitgegeven door Hatje-Cantz, Ostfildern, Duitsland - presenteert en documenteert voor de allereerste keer de langdurige samenwerking tussen Walter Niedermayr en SANAA. Beide focussen binnen hun eigen discipline op feitelijkheden en contexten, ruimtelijke constellaties en co-existentie, lagen en structuren. Beide slagen erin om schijnbaar tegengestelde fenomenen - het monolithische en het fragmentarische, het hermetische en het poreuze, het amorfe en het solide - telkens weer op een nieuwe en verrassende wijze zichtbaar te maken. Zowel de architectuur als de beelden daarvan vermijden het sensationele en imponerende. Zij weten echter beide een constructie voelbaar te maken en de beschouwer voor de essentie van architectuur (de ruimte) en het relatief zichtbare daarvan (de fotografische representatie) te sensibiliseren.

De tentoonstelling van SANAA en Niedermayr bevraagt hoe architectuur buiten zijn eigen plaatsspecifieke realiteit op een andere plek getoond kan worden. Twee uitgangspunten spelen daarin een cruciale rol.

Aan de ene kant ondermijnt de fotografie van Niedermayr de gangbare architectuurfotografie, die veelal poogt om met zo imposant mogelijke beelden een gebouw los te zien van zijn alledaagse context. Niedermayr echter probeert letterlijk tot de kern van een gebouw door te dringen. Door middel van twee- of drieluiken - in de tentoonstelling als grote afdrukken of projecties te zien - relativeert hij de 'ware' of enige 'echte' blik op een gebouw. Zijn composities tonen bewust twee of meerdere standpunten tegelijkertijd, om te verduidelijken dat architectuur slechts door beweging, het omheen of door iets lopen wordt waargenomen.

Sejima en Nishizawa 'omkaderen' deze abstracte fotografische presentatie van hun werk met twee subtiele, speciaal voor de tentoonstelling geconcipieerde interventies: zonweringen en zitgelegenheden. Deze twee toevoegingen zijn architectonische statements en reflecteren op de tentoonstellingsruimte zelf, de 450m² grote wandelgangen/foyer van deSingel. De zonweringen, gemaakt uit een metaalachtige gordijnstof, beschermen Niedermayrs fotografische tweeluiken tegen invallend UV-licht. De zitgelegenheden herdefiniëren de tentoonstellingsruimte tot een functionele foyer. Het is een speciaal voor deze tentoonstelling bewerkte editie van 'Rabbit Chair', een ontwerp uit 2005 dat tot nog toe buiten Japan niet gedistribueerd werd.

Het samenwerkingsproject tussen SANAA en Niedermayr presenteert bewust geen van de traditionele voorwerpen van een architectuurtentoonstelling, zoals schetsen, plannen of maquettes. Het is aan de foto's, projecties, gordijnen en stoelen om de bijzondere architectonische opvattingen en concepten van Sejima + Nishizawa op een eigenzinnige manier voelbaar maken.

Volgende realisaties zijn o.a. in de tentoonstelling opgenomen:
- Day Care Center, Yokohama, 2000 door SANAA
- Takeo Head Office, Tokyo, 2000 door Ryue Nishizawa
- House in Plum Grove, Tokyo, 2003 door Kazuyo Sejima
- 21st Century Museum of Contemporary Art, Kanazawa, 2004 door SANAA
- Onishi Hall, Multipurpose Facility, 2005 door Kazuyo Sejima
- Moriyama House, Tokyo, 2005 door Ryue Nishizawa
- Zollverein School of Management and Design, Essen, 2006 door SANAA
- Glass Pavilion at the Toledo Museum of Art, 2006 door SANAA
- A-Dentist Office, Tsuyama-City, Okayama, 2006 door Kazuyo Sejima
- Naoshima Ferry Terminal, Naoshima, 2006 door SANAA
- Novartis Campus WSJ-158, Basel, 2006 door SANAA
+
en werken uit de reeksen Alpine Landschaften, Raumfolgen, Bildraum, Rohbauten and Artefakte van Walter Niedermayr

Biografieën

Kazuyo Seijma
1956 geboren in Ibaraki Prefecture, Japan
1981 afgestudeerd aan de Japan Women's University met Master in architectuur
sluit zich aan bij Toyo Ito & Associates
1987 oprichting van Kazuyo Sejima & Associates
1995 oprichting van SANAA met Ryue Nishizawa
2001- Professor aan de Keio University, Tokio, Japan

Ryue Nishizawa
1966 geboren in Kanagawa Prefecture, Japan
1990 afgestudeerd aan de Yokohama National University met Master in architectuur
sluit zich aan bij Kazuyo Sejima & Associates
1995 oprichting van SANAA met Kazuyo Sejima
1997 oprichting van Office of Ryue Nishizawa
2001- Associate Professor aan de Yokohama National University, Japan

Selectie werken van SANAA
1996 S-House, Okayama, Japan
1996 Multimedia Workshop, Ogaki, Gifu, Japan
1997 K-Building, Hitachi, Ibaraki, Japan
1997 M-House, Tokio, Japan
1997 N-Museum, Nakahechi, Wakayama, Japan
1998 Park Café, Koga, Ibaraki, Japan
1998- De Kunstlinie, theater en cultureel centrum, Almere, Holland
1999 O-Museum, Ida, Nagano, Japan
2000 Day Care Center, Yokohama, Kanagawa, Japan
2000 Prada Beauty Isetan, Tokio, Japan
2001 Prada Beauty, Lee Garden, Hong Kong, China
2002- Uitbreiding van het IVAM, Instituto Valenciano de Arte Moderno, Valencia,
Spanje
2003 Dior Building, Omotesando, Tokio, Japan
2003 Issey Miyake by Naoki Takizawa Store, Tokio, Japan
2003- New Museum of Contemporary Art, New York, USA
2004 21st Century Museum of Contemporary Art Kanazawa, Kanazawa, Ishikawa,
Japan
2005- Learning Centre, EPFL- Ecole Polytechnique Fédérale de Lausanne, Zwitserland
2005- Louvre-Lens, Frankrijk
2006 Naoshima Ferry Terminal, Noashima, Kagawa, Japan
2006 Zollverein School of Management and Design, Essen, Duitsland
2006 Novartis Campus WSJ-158, Basel, Zwitserland
2006 Glass Pavilion at the Toledo Museum of Art, Toledo, Ohio, USA

Selectie solotentoonstellingen van SANAA
1996 'Works 1987-1996', Architectural Association School of Architecture, Londen
1998 GA Gallery, Tokio
2000 'Recent work', Harvard University, Graduate School of Design, Cambridge, Massachusettes, USA
2000 'Recent Projects', Aedes Gallery, Berlin, Germany / nadien in het NAi, Rotterdam / Zumtobel Staff-Lichtforum, Wenen
2001 'Recent Projects', Ministerio de Fomento, Madrid
2002 American Academy of Arts and Letters, New York
2003 Gallery - MA, Tokio
2005 'Works 1995-2005', 21st Century Museum of Contemporary Art, Kanazawa, Japan / nadien in Basilica Palladiana de Vicenza, Italië / Technikum, Chur, Zwitserland
2007 MUSAC, Museo d'arte contemporanea de Castilla y Léon, Léon, Spanje
2007 deSingel, Antwerpen, België (met Walter Niedermayr)

Selectie groepstentoonstellingen van SANAA
1996 'Emerging Voices', La Biennale di Venezia, 6th International Architecture Exhibition Giardini di Castello, Venetië
1998 'Fancy Dance, Japanese contemporary Art after 1990', Art Sonje Museum, Kyongiu, Korea
1999 ' The Un-Private House', The Museum of Modern Art, New York
2000 'Less Aesthetics More Ethics', La Biennale di Venezia, 7th International Architecture Exhibition, Arsenale, Venetië
2002 'Arne Jacobson - Absolutely Modern', Louisiana Museum of Modern Art, Humlebaek, Denemarken
2002 'Urban Creation', Shanghai Biënnale 2002, Shanghai Art Museum, Shanghai, China
2004 'Metamorph', La Biennale di Venezia, 9th International Architecture Exhibition, Arsenale, Venetië, Italië
2006 'Novartis Campus', Architekturmuseum (met Walter Niedermayr), Basel, Zwitserland

Prijzen
1998 Prize of Architectural Institute of Japan, Tokio
2000 Erich Schelling Architekturpreis, Kalsruhe, Duitsland
2002 Arnold W. Brunner Memorial Prize in Architecture, American Academy of Arts & Letters, New York, USA
2002 Architecture Award of Salzburg Vincenzo Scamozzi, Salzburg, Oostenrijk
2004 Golden Lion for the Most Remarkable Work in the Exhibition 'Metamorph' in the 9th International Architecture Exhibition, la Biennale di Venezia, Venetië, Italië
2005 46th Mainichi Newspaper Arts Award (Architecture Category), Japan
2005 The Rolf Schock Prize in category of visual arts, Zweden

Monografieën over SANAA
1999 'Kazuyo Sejima 1987-1999 / Kazuyo Sejima + Ryue Nishizawa 1995-1999', JA vol. 35, Shinkenchiku-sha, Tokio, Japan
2000 'Kazuyo Sejima + Ryue Nishizawa 1995-2000', El Croquis, nr.99, Madrid, Spanje
2003 'Kazuyo Sejima + Ryue Nishizawa / SANAA Works 1995-2003', Toto Shuppan Publishing, Tokio, Japan
2004 'Kazuyo Sejima + Ryue Nishizawa, 2000-2004', El Croquis, nr.121/122, Madrid, Spanje
2005 'Kazuyo Sejima + Ryue Nishizawa, 1987-2006', GA Architect nr.18, A.D.A, EDITA, Tokio, Japan
2005 '21st Century Museum of Contemporary Art, Kanazawa, Kazuyo Sejima + Ryue Nishizawa / SANAA', Toto Shuppan Publishing, Tokio, Japan
2006 'The Zollverein School of Management and Design Essen, Germany, Kazuyo Sejima + Ryue Nishizawa / SANAA', ed. Kristin Feireiss, Prestel Verlag, München, Duitsland
2007 'Walter Niedermayr / Kazuyo Sejima + Ryue Nishizawa (SANAA)', ed. deSingel internationaal kunstcentrum, Antwerpen, Hatje-Cantz Verlag, Ostfildern, Duitsland