Mathilde Monnier - Centre Chorégraph. Nat. de Montpellier Languedoc-Roussillon

Bij de Franse choreografe Mathilde Monnier is de tijdspanne tussen het ondergaan en het opgaan van de zon niet een moment van Dionysische liederlijkheid, maar een schemerzone waarin onze diepste verlangens en fantasmen tot leven komen. De nacht als een metafoor voor het ongeordend universum van het onbewuste, waarin uitbarstingen van angst, van passie, van agitatie, geritmeerd worden door zowel de Afrikaanse balafo als de Balinese gamelan. Een kosmische nacht gesitueerd in een irreële wereld, waarin de ruimte van de dans samenvalt met een zuiver poëtische, mentale ruimte. "Ik wil werken vanuit het innerlijke. Er moet een zekere noodwendigheid uit blijken. Ik wil dansen op een manier alsof het de laatste keer is." In de kunstgeschiedenis is de nacht voor alles een literair thema. Zo is er het oosterse verhaal van duizend en één nacht, en bezingen dichters van alle tijden het minnen onder nachtelijke sterrenhemels of maken ons deelgenoot van hun fantasiedromen. Het is stilaan een muzikaal thema geworden ('Nuit d'été' van Berlioz of de nocturnen van Chopin), dat vervolgens zijn intrede deed in de wereld van het klassieke ballet (de nacht bij 'Gisèle' of in 'Het Zwanenmeer') en de hedendaagse dans. Beetje bij beetje installeert deze nacht zich in ons, op het ritme van componist John Cage, wiens gedachtegoed als het ware aan de basis ligt van deze anarchistische, gefragmenteerde collage-achtige voorstelling. 'Nuit' is ook een onderzoeksveld, een aftasten van bewegingen en percepties in een lichtdichte ruimte. Het scenisch dispositief van scenografe Annie Tolleter bestaat uit drie immense luiken die afwisselend op en neer gaan (als een hemels gewelf of een verstikkende massa). Deze mobiele structuren camoufleren delen van het lichaam van de dansers, die opkomen en verdwijnen à la Forsythe. Lampen vastgemaakt ter hoogte van de dijen en van de armen verlenen met hun schijnsel een erotische dimensie aan wat men partieel en vluchtig waarneemt. De vragen opgeroepen door de 'body art' stellen zich vandaag in een actueel maatschappelijk perspectief met betrekking tot het uiterlijk en de identiteit. De kostuums van de Amerikaanse plastische kunstenares Beverly Semmes - jurken als sculpturen met meterslange mouwen en buitenproportionele afmetingen in ongewone kleurencombinaties - verwijzen tegelijk naar de aanwezigheid en afwezigheid van het lichaam en introduceren vreemde elementen in de normaliteit. Ondanks de overwegend vrouwelijke thematiek van dit stuk, die onder meer tot uiting komt in het benadrukken van het verleiden door de vrouwen - slangachtige reptielen-handschoenen, mouwboorden in fel rose satijn, kleine bordeauxkleurige beha's - treden de mannen op de voorgrond als inventief, dynamisch, vitaal. Heeft het te maken met de uitstraling van de twee dansers uit Burkina Fasso? Daar is het de dans en de creativiteit van de mannen die mee aan de basis ligt van de cultuur. Zo is er het onvergetelijk beeld van één van hen die een waterkraan in de mond houdt, zoals een vogelbek in de traditionele dans. In de articulatie van de bewegingen - overwegend solo's en duo's - zien we hoe sterk de Afrikaanse cultuur met zijn ongelooflijke vitaliteit en zin voor abstractie bezit heeft genomen van deze onconventionele dans, die daardoor perspectieven opent naar nog onbekend terrein.