Artis Quartett Wien

Het Vierde Kwartet van Wolfgang Rihm (°1952) ontstond in 1981, het jaar waarin hij zijn eerder geponeerd statement kon verlaten: componeren was voor hem niet langer het heropnemen van de traditie van rond 1900, om ze met eigen expressie te verrijken; het verleden werd bezonken erfgoed, waarop de componist zijn eigen vernieuwingen zou enten, in combinatie met zijn vrije, spontane en intuïtief 'wilde' componeerwijze. Alhoewel hij zijn 'Lyrische Suite' aan Zemlinsky opdroeg, schreef Berg (1885-1935) in een brief aan Hanna Fuchs dat het werk echt voor haar bedoeld was: als liefdesverklaring aan zijn platonisch ideaal, als een testament van liefde, meditatie, extase en dood. Vooraleer Webern (1883-1945) tot zijn aforistische componeerwijze kwam, schoeide hij eerst een aantal composities op klassieke leest: van normale lengte en met romantische uitvoeringskarakteristieken. Het eendelig Strijkkwartet uit 1905 barst van de extreme aanduidingen, zoals 'duister en zwaar' en 'met grote warmte'. Heel vaak kiest Webern voor de overdrijving: zeer langzaam, zeer bewogen, zeer snel. Die werkwijze kenmerkt zijn opus 5, zijn afscheid van de negentiende eeuw.