I Solisti del Vento & Muziektheater Transparant

Olivier Messiaen werd geboren op 10 december 1908. Honderd jaar later, op vier dagen na, brengen I Solisti del Vento en Muziektheater Transparant een hommage. Messiaen was een overtuigd katholiek en vond zijn grootste inspiratiebron in de schoonheid van Gods schepping en in het gezang van vogels in het bijzonder. Hij trok regelmatig de natuur in om vogelgezang te noteren en te verwerken in zijn composities. 'Le merle noir' uit 1952 was het eerste werk waarin Messiaen de voor hem zo typerende vogelzangimitaties laat horen. Het korte werk is volledig gebaseerd op de zang van de merel, zoals die 's morgens en 's avonds in de Jura te horen is. Een stap verder gaat hij in 'Oiseaux exotiques', een breed uitdeinend contrapunt van vogelgeluiden, waarin elk instrument een zeer individuele, haast solistische rol vervult. Ook in het meesterlijke 'Quatuor pour la fin du temps' vinden we een verwijzing naar vogels terug, namelijk in de benaming van het derde deel, 'Abîme des oiseaux'. Maar toch is het vooral de beklemmende sfeer van een Silezisch krijgsgevangenkamp in 1941 die dit meesterwerk overheerst. In die geestelijke leegte ging Messiaen op zoek naar een muziek die de ketens van de tijd zou kunnen breken. De liedcyclus 'Harawi' schreef hij in 1945 en vormt het eerst deel van de 'Trilogie van Liefde en Dood', hoofdzakelijk gebaseerd op de mythe van Tristan en Isolde. Het woord 'Harawi' stamt uit het Quechua - de oude taal van Peru - en staat voor een liefdeslied dat eindigt met de dood van de geliefden. Messiaen gebruikt de contouren van de Peruviaanse melodieën om ze om te vormen tot zijn eigen melodische en modale taal. Muziektheater Transparant maakt een subtiele enscenering, zowel voor 'Harawi' als voor 'Quatuor'. Tot slot van de avond horen we 'Et expecto resurrectionem mortuorum', een religieuze en bovenaards gekleurde apocalyptische compositie voor blazers en slagwerk. Messiaen schreef het werk ter nagedachtenis van de doden uit de twee wereldoorlogen. Het is een monumentale en tumultueuze compositie, gestuwd door Indiase ritmes, vogelgeluiden en gregoriaanse melodieën.