Schönberg Ensemble - Reinbert de Leeuw

De bijzondere vernieuwing in de compositiestijl van Olivier Messiaen (1908-1992) is het gebruik van door hem uitgedachte modi (toonreeksen) die niet alleen de melodie maar ook de hele harmonie bepalen. Elke modus - hier grijpt Messiaen terug naar de muziek uit een ver verleden, het gregoriaans en de polyfonie - is de drager van een specifieke klankkleur die Messiaen ook met reële kleuren vergeleek. De andere basis van zijn oeuvre bestaat uit ritmische principes, waarbij de 'valeurs ajoutées' - toegevoegde ritmische elementen aan een ritmisch grondschema - het specifieke karakter bepalen. Door de combinatie van de modi met ritmische, onomkeerbare schema's van uiteenlopende lengte ontstaat een muziek die een duidelijke gelaagdheid vertoont. Het Schönberg Ensemble, met voor de gelegenheid Reinbert de Leeuw nog eens aan de piano, brengt een programma met vroege werken van de Franse componist. 'Visions de l'amen' voor twee piano's bestaat uit zeven delen, waarbij in de titels steeds het woord 'amen' voorkomt ('Amen de la création', 'Amen des étoiles, de la planète à l'anneau', …). Eén van de meest opmerkelijke vernieuwingen in de compositie is het gebruik van de toetsenregisters: uitbarstingen, sprongen, contrasten en lange passages in extreme registers waarin de muziek gevangen lijkt te zitten, vooral in de hoogste toonregisters. Met dit gebruik zou Messiaen een belangrijke invloed uitoefenen op pupil Pierre Boulez, maar evengoed op Stockhausen, Xenakis en Benjamin.