Sjostakovitsj Getuigenis

Na de twee voorgaande happenings rond een centrale componist, Schumann in 1999 en Brahms in 2000, wilden we nu een belangrijk componist uit de voorbije eeuw uitgebreid aan bod laten komen. Samen met onze geprivilegieerde partner, het Koninklijk Filharmonisch Orkest van Vlaanderen, viel de keuze op de Russische componist Dmitri Sjostakovitsj (1906-1975). Met het orkest onder leiding van Jansug Kakhidze en tal van internationale muzikanten in diverse kamermuziekbezettingen verkennen we de allicht meest veelzijdige componist uit de twintigste eeuw. Want niemand van zijn tijdgenoten schreef naast vijftien symfonieën en evenveel strijkkwartetten ook nog drie opera's, zes concerto's (telkens twee voor piano, viool en cello), drie balletten, verschillende kamer-muziekwerken gaande van duo tot octet, werken voor piano solo, liederen en liedcycli, muziek voor films en theaterstukken en zelfs één operette. Al deze werken samen - gaande van zijn opus nr 1, Scherzo voor orkest tot en met de ultieme Sonate voor altviool en piano opus 147 - weerspiegelen in hun verscheidenheid het beeld van de Russische ziel. Sjostakovitsj' muziek wordt gekenmerkt door dramatiek en weidse gebaren, wanhoop en tandenknarsende ironie of sarcasme. De componist blijft van in het begin trouw aan zijn eigen idioom dat zich, ondanks zijn bewondering voor de westerse avant-garde, binnen de grenzen van het tonale systeem beweegt. Zijn sensibiliteit is op en top eigentijds, mede door zijn engagement voor de ontvoogding en vrijheid van de mens, tegen de dictatoriale regimes in Duitsland en ... de Sovjet-Unie, al is zijn precieze rol in de voormalige Sovjet-Unie nog steeds onduidelijk en zullen we nooit helemaal weten in welke mate Sjostakovitsj daadwerkelijk lippendienst aan Stalin en de zijnen heeft geleverd. Feit is dat we met deze componist een beeld krijgen van de kunstenaar en diens verscheurdheid tegenover de politieke en algemeen menselijke realiteit. Een beeld van de mens in al zijn grootheid, zijn streven en falen, vol melancholie, berusting en extase.