Spiegel Strijkkwartet

Met dit programma van het Spiegel Strijkkwartet krijgen we een eerder atypische introductie tot het twintigste-eeuwse kwartetrepertoire. Want is het strijkkwartet niet een van de meest abstracte muziekvormen? En was het zowel in de achttiende, de negentiende als in de twintigste eeuw niet eerder een laboratorium voor de ontwikkeling van allerhande compositorische vaardigheden? Anton von Webern (1883-1945) was in ieder geval een groot hervormer van de eeuwenoude ordeningsprincipes van de muziek. Maar is zijn muziek wel altijd zo abstract als men ons dikwijls wil doen geloven? Zeker niet in de Langsamer Satz uit 1905, een werk dat meer onder invloed van Brahms dan van Schönberg geschreven is, met bovendien een sterk ontwikkelde meerstemmige structuur die schatplichtig is aan de renaissancepolyfonie. Ook het Zesde en laatste kwartet van Béla Bartók (1881-1945), dat ongetwijfeld een sleutelfunctie heeft in de twintigste-eeuwse muziek, is enigszins vreemd voor de componist. In tegenstelling tot zijn vroegere kwartetten is het een aanzet tot verinnerlijking en vereenvoudiging, gecombineerd met de verklanking van een schrijnend pessimisme. De Kreutzersonate van Leos Janácek (1854-1928) is zelfs echte programmamuziek: het is Janáceks protest tegen Tolstoï's reactionaire opvattingen over het huwelijk en de rol van de vrouw in diens gelijknamige novelle.