Stravinsky-happening

Wie is de belangrijkste componist van de twintigste eeuw? Over deze vraag zou je uren van gedachten kunnen wisselen, maar zeker is dat Igor Stravinsky (1882-1971) een van de meest invloedrijke toondichters uit de recente muziekgeschiedenis is. Zijn muziek is algemeen bekend, erkend en gevierd van bij het eerste uur. In vergelijking met collega's zoals Schönberg, Webern, Boulez en Cage die een 'hermetischer' taalgebruik hanteerden, is er geen andere componist uit de twintigste eeuw die zich zo helder en puur heeft uitgedrukt. Zijn verscheidenheid, veelzijdigheid en de continue metamorfose van zijn toonkunst - hij doorstaat de vergelijking met Picasso met glans - leidde tot grote controversen en heftige schandalen. Het werk van Stravinsky kan je het beste plaatsen tegenover het algemene corpus van de muziekgeschiedenis. De verbondenheid en verwantschap naar oorsprong, stijl en periode met zijn voorgangers is even opmerkelijk als het originele vocabularium en het concept waarmee hij het verleden in zijn composities integreert. De Vuurvogel, Le sacre du printemps en Renard behoren tot het Russisch verleden waarin het oriëntalisme wordt afgewisseld met de Middeleeuwen en de prehistorie. Mavra behoort tot het verleden van de Russische bourgeoisie, Pulcinella is dan weer een stilistische studie op het werk van Pergolesi en tijdgenoten. In Oedipus Rex graaft hij in het verleden van het oratorium van Händel en de passies van Bach. Deze meerduidige gedaanteverwisselingen zetten zich voort langsheen de invloed van de jazz, de opera buffa, het neoclassicisme en, op het einde van zijn leven, het veralgemeend serialisme. Op die manier is het mogelijk de evolutie in het werk van Stravinsky stapsgewijs te relateren, haast proefondervindelijk te ijken aan het verleden. Stravinsky herbront de traditie, en zijn zucht naar vrijheid in de omgang met de vorm kent haar origine in de rituelen en de stilistische en archetypische tegenstellingen. Zo gaat hij op zoek naar een alternatieve uitdrukking voor het romantische idioom of de kunst met een achterliggende betekenis. In de drie perioden die hij als componist doorloopt - de ritmische, de neoklassieke en de seriële - effent hij de weg voor de volgende generaties tot op vandaag.