Hal Hartley

De New Yorkse onafhankelijke filmmaker Hal Hartley (°1959) veroverde een vast publiek met films als 'The Unbelievable Truth', 'Trust', 'Simple Men', 'Amateur' en 'Flirt'. Net als in de films van zijn grote voorbeeld Jean-Luc Godard zijn de dialogen in Hartleys zwarte komedies artificieel en is de beweging gechoreografeerd. Realisme interesseert hem niet, vorm (fotografie, beweging, geluid) komt voor inhoud: "Ik wil eerst een personage zien zitten, lopen, eten en slapen, vooraleer ik het iets laat zeggen." In Hartleys wereld lopen eigenzinnige jongeren verdwaasd rond, zich bewust van de absurditeit van het dagelijks leven maar er niet aan ontkomend. In aforistische, geestige dialogen en zonder enige emotie te tonen, denken ze luidop na over toeval, angst en liefde. Ook religie is een weerkerend thema: in elke film duikt wel een non, een katholiek schoolmeisje, of een referentie naar de Heilige Maagd op. "Om vat te krijgen op de wereld", zegt Hartley, "bekijk ik haar in termen van geld en geloof. Mensen die iets bereiken, hebben zich meestal losgemaakt van materiële bezittingen. Ze zijn van niemand eigendom, en dat maakt hen vrij." Nu het einde van het tweede millenium nadert, lijkt religie Hartley nog meer te fascineren. Zijn nieuwste film 'Henry Fool' - geselecteerd voor het filmfestival in Cannes 1998 - gaat over de duivel. Voor televisie maakt hij een modern bijbels spionageverhaal 'The Book of Life' en intussen staat hij in deSingel met zijn eerste theaterproductie 'Soon', een coproductie met de Salzburger Festspiele. 'Soon' gaat over aanhangers van het christelijk apocalyptisch geloof. Bijbelse geschriften als de Openbaring van Johannes bestuderend, wachten ze op het einde van de wereld en op het begin van een duizendjarig Godsrijk, het Millenium, aangekondigd door de tweede komst van Christus. Hartley, die tekent voor scenario, regie en muziek, baseert zich op twee Amerikaanse variëteiten van het apocalyptisch geloof: de sekte van The Seventh Day Adventism, bekend om haar gospelzangen, en die van de Branch Davidians in Waco, Texas. Deze laatste haalde in 1993 voorpaginanieuws, toen een zeventigtal leden tijdens een belegering door de FBI in een brand omkwamen. Haar leider David Koresh werd verdacht van illegale wapenproductie en seks met minderjarigen. Van Hartley moeten we noch een realistisch, noch een moraliserend stuk verwachten. In een decor van beweegbare glazen muren, toont hij zeven gelovigen die zich op de komst van de Messiah voorbereiden. Ze berekenen het einde van de geschiedenis, reciteren bijbelse teksten, hebben visioenen, discussiëren, sterven en staan weer op als een nieuwe generatie. "Als een kind dat oorlogje speelt, doodgeschoten wordt, en weer rechtspringt", aldus Hartley. Het geheel wordt muzikaal ondersteund door koorzangen en composities van Hal Hartley en Jim Coleman, die de prachtige mysterieuze soundtrack componeerde van 'The Unbelievable Truth'. Tel daarbij de veelbelovende cast, met onder meer Hartley-actrice Elina Löwensohn, en dit toneeldebuut belooft even eigenzinnig te worden als Hartleys films. In september zal het Filmmuseum Antwerpen een retrospectieve wijden aan de films van Hal Hartley. Een gedetailleerd overzicht vindt u in onze maandkalender.