Ivo van Hove - Het Zuidelijk Toneel

De prille liefde die Romeo en Julia als een lichtflits treft, lijkt onmogelijk in een door burgeroorlog verscheurd Verona: hun families staan tegenover elkaar in de strijd. Ze besluiten in het geheim te trouwen. Wanneer het huwelijk net bezegeld is, breekt het geweld weer los en worden beide minnaars gescheiden. Misverstanden, de wanhoop van de jonge geliefden en de inmenging van de volwassenen leiden tot een fatale afloop. In een duistere grafkelder vinden ze in elkaars armen de dood. Shakespeares tragedie over de verbondenheid van liefde en dood is door talrijke adaptaties voor theater, film en ballet wellicht uitgegroeid tot één van de grootste legendes van de westerse cultuur. Een nauwkeurige lezing van het origineel doet de suikerzoete romantiek die vele bewerkingen kenmerkt, snel vergeten. De haast waarmee Romeo en Julia zich in de zelfvernietiging storten, lijkt een vlucht voor de onmogelijkheid van hun liefdesideaal. Hun dood is niet alleen een gevolg van beslissingen van de buitenwereld maar vloeit ook voort uit de keuzes die ze zelf maken. Vanuit deze constatering vroeg Ivo van Hove aan de romancier, dichter en toneelschrijver Peter Verhelst een nieuwe vertaling van 'Romeo en Julia' te maken. In Verhelsts universum is de mens immers een "zichzelf vernietigende machine". Dit destructieve mensbeeld verwoordt hij in een extreem zintuiglijke en sensuele taal. Peter Verhelst wilde nog een stap verder gaan en stelde voor 'Romeo en Julia' te bewerken; Ivo van Hove is op die uitdaging ingegaan. Het resultaat, de nieuwe tekst 'Romeo en Julia (Studie van een verdrinkend lichaam)', verloochent de Engelse bard niet, maar wortelt duidelijk in het literaire universum van Peter Verhelst. De menselijke behoefte om zin en betekenis te geven aan een wereld die dat afwijst, en de onmacht die eruit voortvloeit, zijn belangrijke thema's in Shakespeares 'Romeo en Julia'. In Peter Verhelsts versie is deze 'wonde', zoals in heel zijn oeuvre, hét centrale thema. In zijn bewerking verbindt hij zijn persoonlijke symboliek en mythologie met de lyriek van Shakespeares origineel. Voor Ivo van Hove is 'Romeo en Julia (Studie van een verdrinkend lichaam)' een gedicht. De verschillende personages zijn een veelheid van stemmen in het hoofd van de vorst van Verona: de wereld is Verona en Verona de vorst. In hem woedt een strijd die in elke mens woedt en die eeuwenoud is: het gevecht tegen de eeuwige patstelling tussen orde en chaos. Zo is 'Romeo en Julia (Studie van een verdrinkend lichaam)' een mythisch verhaal geworden dat zich niet langer afspeelt in het zestiende-eeuwse Verona maar evenmin in de twintigste eeuw.