Vincent Dunoyer

Korte choreografieën die door één danser worden uitgevoerd, heten vanuit een formeel oogpunt danssolo's. In werkelijkheid echter gaat het meestal om dialogen. Of beter nog: om ontmoetingen, vormen van worden, lijnen tussen twee mensen. Vincent Dunoyer danst Steve Paxton, Elizabeth Lecompte en Anne Teresa De Keersmaeker: geen modellen maar gesprekspartners in een stotterend onderhoud, geen imitaties maar breekbare combinaties. Hoewel hij zichzelf verlegen en introvert noemt, (her)kent het publiek Vincent Dunoyer vooral als de snelle en beweeglijke danser die sinds 'Achterland' (1990) als vrolijke stoorzender door de producties van Rosas flaneert. Er werd op drie verschillende plekken gewerkt: Paxtons boerderij in de weidse velden van Vermont, de garage van de Wooster Group in downtown New York en de wat verwaarloosde buurt ach- ter het Zuidstation van een Europese hoofdstad. Maar ook op andere niveaus liggen drie verschillende werelden aan de basis van deze creatie. Bepalend hiervoor zijn vanzelfsprekend de drie kunstenaars en de weg die zij elk hebben afgelegd, de eigen taal die ze tot nog toe ontwikkel-den en de permanen- te onderzoeksdrang die hen in andere richtingen verderdrijft. Maar ook de specificiteit van hun relatie tot Vincent Dunoyer speelt een rol. Een wederzijds gevoel van verwantschap bij Steve Paxton, de zin in meer na een korte onderdompeling in de Wooster Group tijdens een rolovername in 'Fish Story', en de jarenlange samenwerking met Anne Teresa De Keersmaeker. Deze combinaties hebben respectievelijk geleid tot drie uiteenlopende manieren van werken: van het herschrijven van een bestaande choreografie, via het leren bewegen in een aangeboden kader tot het gelijktijdig aanbrengen en het elkaar laten doordringen van bewegingsmateriaal. Hoe hevig de blik van herkenning tussen hen ook was, het blijft een wat vreemde combinatie: Paxton, de grote improvisator, en Dunoyer, de danser die op de scène gewoon is aan duidelijke structuren. Er werd gekozen om te werken op basis van één van Paxtons improvisaties die op video werd vastgelegd. Meer nog dan andere vormen van dans betreft de improvisatie echter het eigen lichaam, zoekt het de fysieke grens op die bepaald wordt door de organen, het skelet, de spieren. In combinatie met een ander lichaam en een andere persoonlijkheid ontstaat noodzakelijk een nieuwe lezing die laat zien wat er zich tussen de voegen afspeelt. 'Carbon' is de titel die Paxton suggereerde voor deze improvisatie die choreografie werd. 'Carbon', omdat het resultaat steeds meer is dan een kopie: namelijk een doorslag met een heel eigen textuur en met onbedoelde schaduwen die ontstaan door de kleurstof in het carbonpapier. Hoewel de basiselementen diametraal tegenover elkaar lijken te staan, gaat het Elizabeth LeCompte net als Steve Paxton om de realiteit van de scène: de volle aanwezigheid van de performer, het hier en het nu, het doen en het niet tonen van wat reproduceerbaar is. Bij de Wooster Group kwam Vincent Dunoyer middenin het creatieproces terecht van hun nieuwe productie, waarin traditionele theatervormen als de Cantonese opera en het Japanse Noh-theater vermengd worden met populaire media zoals de kitscherige, erotische horrorfilm 'Olga's House of Shame' uit de jaren zestig. Binnen het Wooster-concept is het bijna evident dat ook met Dunoyer op basis van hetzelfde en hybride basismateriaal werd gewerkt. Essentieel blijft het tegelijkertijd vertellen van verschillende verhalen. Zo ook in de solo 'Dances with TV and Mic'. Enerzijds wordt de performer volledig gedefinieerd door de televisie (toestel, beeld, kunst), die onverwacht als spiegel fungeert. Anderzijds heeft hij zich te verhouden tot de op een lange staaf bevestigde microfoon, als fetisj-object, als stok waarmee de Noh-speler zich over de scène beweegt, als functioneel hulpmiddel dat afhankelijk van de richting bepaalde delen van de ruimte sonoriseert. Anne Teresa De Keersmaeker wilde voor de solo van Vincent Dunoyer weer even terug naar af, zij het niet helemaal. Zoals tijdens de beginjaren werd er opnieuw een nauwere relatie geïnstalleerd tussen choreograaf en vertolker, maar meer dan vroeger kwam tijdens het werkproces het accent te liggen op de zoektocht naar nieuwe manieren en methodes om bewegingsmateriaal te ontwikkelen. De uitgangspunten stonden niet vast (muziek, een emotie, een woord, een tekst) en de vraag bleef hoe te komen tot bewegingen die ergens voor staan, die nooit gratuite of zuiver beweging zijn. Zeker is echter dat ook de vrouwelijke en zeer persoonlijke manier van bewegen van Anne Teresa De Keersmaeker de kleur van de voorstelling bepaalt, zij het onlosmakelijk doordrongen van Dunoyers stijl en persoonlijkheid. Wat dit 'vrouwelijke gedeelte' betreft, kan er - net als bij Paxton overigens - immers geen sprake zijn van een louter imiteren of doen alsof. In deze combinatie vraagt de initiële nieuwsgierigheid naar wat overgedragen kan worden, opnieuw om de durf te spreken met een persoonlijk accent in een vreemde taal. De drie solo's door Vincent Dunoyer tonen hem doorheen de blik van een ander. Ze zijn niet zozeer het resultaat maar eerder het intense verslag van drie ontmoetingen die het leven van de productie uitmaken.