Graham Johnson & jonge liedzangers 2

"Die Musik nimmt nur, wie ein einströmendes Gas, den Luftballon mit in die Höhe." Deze zin bevat de kern van Goethes liedesthetiek, een pleidooi voor het eenvoudige strofische lied met een spaarzame klavierbegeleiding: een ondergeschikte rol voor de muziek die louter ondersteuning was van het gedicht (de luchtballon). Daarmee zette Goethe zich af tegen de Schubertiaanse woord-muziekbenadering - doorgecomponeerde liederen met suggestieve pianobegeleiding - die Goethe veroordeelde als "storende details die het gedicht niet tot haar recht zouden doen komen". Twaalf jaar jonger dan Schubert en bijna even oud als Schumann nam Felix Mendelssohn (1809-1847) niet deel aan de vooruitstrevende ontwikkeling van het romantisch lied, maar volgde hij grotendeels zijn leraar Zelter, een van de hoofdfiguren van de zogeheten Berlijnse school die Goethes liedideaal aanhing. Toch gaat achter de schijnbaar eenvoudige strofische liederen van Mendelssohn een enorme rijkdom aan subtiliteiten schuil. Opmerkelijk is zijn terughoudendheid om gedichten van Goethe en andere grote dichters te toonzetten. Ook Johannes Brahms (1833-1897) zou zich minder tot de grote meesters wenden, aangezien hun gedichten op zich al zo perfect waren dat muziek er onmogelijk nog iets aan kon toevoegen. Dit weerhield componisten als Robert Schumann (1810-1856) en Alban Berg (1885-1935) er echter niet van om op teksten van de belangrijkste schrijvers van hun eigen tijd grootse muziek te componeren.