Klaus Mertens - Bob van Asperen

Hoe moeten wij ons de woonkamer van Johann Sebastian Bach (1685-1750) voorstellen? Twintig kinderen, waarvan de meeste muzikaal aangelegd, met in hun midden een door grenzeloze ambitie en overvloedige creativiteit gedreven vader, bij kaarslicht druk bezig met het voltooien van zijn driehonderdste cantate geschreven in zes jaar tijd? Enkel en alleen de omvang van het oeuvre van de Thomascantor uit Leipzig roept de indruk op dat hem geen tijd restte om aandacht te besteden aan enig familieleven. Toch suggereren sommige werken, vooral de Clavier Büchlein, het tegendeel. Zo noteerde de kleine Gottfried Heinrich Bach de charmante aria 'So oft ich meine Tobacks Pfeife mit gutem Knaster angefüllt' in het Büchlein van zijn moeder. Althans, dat laat de kinderlijke notatie van dit tweestemmige tekstloze stukje vermoeden. Zijn ouders staken hem een handje toe: Anna Magdalena schreef de melodie op de volgende pagina over en voegde er een tekst aan toe, vader Bach verbeterde de baslijn en liet de slotmaten van de twee coupletten beter aansluiten. Ook vrienden van de Bach-familie, zoals Georg Böhm (1661-1733), leverden bijdragen aan de muzikale poëzieboekjes die bij uitstek de persoonlijke levenssfeer van de Bachs uitstralen.