Leipziger Streichquartett . Hartmut Rohde

Strijkkwintetten zijn kort voor Mozarts tijd ontstaan. Groot voorbeeld in het genre was Michael Haydn. Zelf speelde Mozart heel graag altviool tijdens kamermuziekavonden. Het mag dan ook niet verwonderen dat hij in 1773, op zeventienjarige leeftijd, zijn Eerste Strijkkwintet schreef: pakkende muziek van een genie in volle ontwikkeling, soms nog wat hybride maar in de finale reeds een voorbode van de latere ontwikkelingen in zijn kamermuziekwerken. Pas veertien jaar later, in 1787, zou hij het genre opnieuw opnemen en een indrukwekkende reeks van vijf kwintetten componeren. De aanleiding tot het schrijven van dit vijfluik is niet met zekerheid gekend. Alfred Einstein suggereert dat Mozart deze werken schreef om de aandacht te trekken van Friedrich Wilhelm II, koning van Pruisen. Die speelde zelf cello en had Boccherini als componist voor kamermuziek in dienst - met een honderdtal strijkkwintetten voor twee celli als gevolg. Door kwintetten voor twee altviolen te schrijven zou Mozart aan de monarch zelf de leiding van de baslijn hebben willen geven. Het is echter ook mogelijk dat Mozart eenvoudigweg de rijkere klankmogelijkheden van het kwintet wilde onderzoeken. Daar is hij met deze werken alleszins in geslaagd: KV515 en 516 zijn allicht de allerbeste kamermuziekwerken die Mozart ooit schreef.