New Helsinki Quartet

Het Strijkkwartet opus 76 nr 3 in C behoort tot de latere scheppingsperiode van Joseph Haydn. Het dankt zijn bijnaam 'Kaiserquartett' aan het overbekende thema met variaties dat de kern van het werk uitmaakt: de eenvoudige volksmelodie 'Gott erhalte Franz den Kaiser'. Dit thema groeide uit tot de Oostenrijkse keizerlijke hymne en is thans de melodie van het Duitse volkslied. Toch heeft dit kwartet geen patriottische of oorlogszuchtige bijklank. Het vriendelijke en pretentieloze Eerste Kwartet van Sjostakovitsj kreeg als oorspronkelijke ondertitel 'De lente'. Na de heftige strijd die Sjostakovitsj in zijn Vijfde Symfonie geleverd had, zocht hij met dit kwartet soelaas in een beheerste neoklassieke stijl. "Wees niet bang, ik ben niet wild, je zal zacht in mijn armen slapen", zo spreekt de dood tot het meisje in het lied 'Der Tod und das Mädchen' van Franz Schubert. Het zijn de eerste maten van dit lied die het thema uitmaken van het beroemde langzame deel in het gelijknamige strijkkwartet. In dit zich majestueus ontvouwende thema mijmert Schubert over de mildheid en de troost die de dood kan bieden. Naar het schijnt was het onbegrip van Schuberts tijdgenoten bij een van de eerste uitvoeringen van dit werk quasi totaal, en het zou tot lang na zijn dood duren tot het werk de cultstatus verkreeg die het ook vandaag nog heeft.