In het kader van CARTA '22 organiseert het Onderzoekscentrum voor Visuele Poëtica van de Universiteit Antwerpen een reeks publieke lezingen en artist talks, en besloten seminaries.
Over adem, negativiteit en gelukzalige fantasieën
"Ik krijg geen adem" - deze zin is de afgelopen jaren geladen geraakt met verschillende, onderling verbonden betekenissen, variërend van de overweldigende druk van de neoliberale samenleving, tot dodelijk geweld en racisme, tot de paniek en pijn veroorzaakt door een nieuwe levensbedreigende ziekte. Ademhaling is een onderwerp dat ons op twee manieren zal helpen de toestand van de hedendaagse chaos te ontleden. Ten eerste stelt Franco 'Bifo' Berardi, de belangrijke theoreticus die schrijft over antikapitalistische politiek en esthetiek, in Breathing: Chaos and Poetry dat de toestand van globale informatie-overload de lokale tijdelijkheid ontwricht en ons sociale weefsel ontmantelt. In poëtische bewoordingen beweert hij dat door de toestand van neuro-totalitarisme ons ritme van de 'mentale tijd' steeds spasmodischer wordt en eindigt in wat wij 'paniek' noemen. Ten tweede is ademhaling een cruciaal begrip in de post-Covid wereld, een wereld die Berardi de 'implementatie van de kapitalistische nachtmerrie' noemt, omdat zelfs het verkrijgen van efficiënte zuurstof nu vastligt in het discours van klassenstrijd, sociale segregatie en haatzaaien tegen minderheden. Bewust of onbewust heeft de netwerkbubbel die door de meervoudige gesprekken tijdens Covid werd geconsolideerd, de onhoorbare stemmen versneld uitgeroeid, de hoeveelheid informatieruis doen toenemen en velen van ons in een mentale white-out gedwongen: tegelijkertijd verkleumd en in paniek door de pandemie van de duur.
Binnen deze negativiteit begonnen de van hun normaliteit beroofde kunstenaars echter op performatieve wijze te fantaseren over multivalente vormen van samenkomsten, intimiteiten en collectieve tegengiffen. Plotseling heeft de pandemie onze geautomatiseerde normaliteit een halt toegeroepen en op haar beurt de toekomst als een ruimte van mogelijkheden gereactiveerd. Giorgio Agamben bevestigt in Language and Death: The Place of Negativity, wanneer we gedwongen worden de dood tegemoet te treden, of wanneer we geconfronteerd worden met "het puur negatieve register van dit zijn-voor-de-dood", via negativa, bereikt ons bestaan zijn "meest eigenlijke verblijfplaats en begrijpt het zichzelf als een totaliteit". Om een uitdrukking te gebruiken die kunstenares Wu Tsang beschrijft, zijn kunstenaars begonnen met het creëren en uitvoeren van "fantasieën van intimiteit in het aangezicht van tegenspoed". Met dit alles als theoretische basis, zal deze reeks seminaries en lezingen over Performance Studies nadenken over kwesties en onderwerpen die ontstaan uit het snijpunt van adem, negativiteit en gelukzalige fantasieën en hoe ze worden opgevat in zowel de theorie als de artistieke praktijk. We willen een intense uitwisseling op gang brengen over urgente theoretische en artistieke onderwerpen, vanuit de filosofie, musicologie, dramaturgie en performance studies.